Privreda Grada

Prijavite Firmu

Izdvajamo iz privrede

Vipol doo

Tende, venecijaneri, sve vrste zavesa, roletne, spušteni plafoni, harmonika vrata, garažna vrata i rolo komarnici. Proizvodnja, prodaja, montaža i ugradnja. Više o firmi Vipol doo

Fenix - centar za obrazovanje

Škola računara, zanatski kursevi: informatička obuka, serviser pc računara, grafički dizajn, web dizajn, kurs iz fotografije, daktilografije, za negovateljice. Više o firmi Fenix - centar za obrazovanje

PeriNS Inženjering doo

Reciklaža tonera, prodaja originalnih toner kaseta i kertridža. Prodaja i servis štampača i računara. Kancelarijski materijal i školski pribor. Više o firmi PeriNS Inženjering doo

Jedan je svet

Flora i fauna Arktika

Razmislite da li treba da štampate ovu stranicu!

U svakom predelu gde zimzeleno drveće prelazi u golu tundru, nalazi se tranziciona oblast kojom dominira specifična vrsta drveća. U Severnoj Americi, bele i crne omorike se mešaju sa tundrom, dok je u Sibiru i severnoj Evropi ariš dominantan oblik drveća koji razdvaja tundru i zimzelene šume. Topole obično prodiru u tundre u Nižem Arktiku duž velikih reka. Glavni vegetativni oblici u Nižem Arktiku su tundre sa niskim žbunjem u kojima dominiraju različite vrste vrba i patuljastih breza; tundre visokog žbunja, kojima dominiraju vrbe, breze i jovovina; i kombinacije trski i patuljastih breza, poput vrsta kao što su Labradorski čaj, borovnice i ribizle, i vresak u vlažnijim krajevima. Jastučaste biljke su česta pojava na vetrovitim mestima. Lišajevi i mahovina su važne komponente koje u nekim predelima štite zemljište. U Nižem Arktiku, većina površine je prekrivena vegetacijom, sa izuzetkom kamenih polja, isušenih vrhova, močvarnih reka, i krivih slapova.
Vegetacija Visokog Arktika je manje bogata od Nižeg Arktika, i sadrži otprilike polovinu vaskularnih biljnih vrsta pronađenih u Nižem Arktiku. Na primer, više od 600 vrsta biljaka je pronađeno u Nižem Arktiku Severne Amerike, ali u ekstremno Visokom Arktiku severnog Ellesmere ostrva i Grenlanda – severno od 83 stepena – raste manje od 100 vrsta vaskularnih vrsta. Kraća sezona rasta, hladnija leta, sušnije vreme kao i udaljenost ovih zemljanih masa od kontinentalne mase, glavni su uzrok ovoj razlici. Više od 40 procenata vaskularnih biljnih vrsta Arktika se mogu naći jedino u ovoj oblasti. Mahovina je sve više prisutna u biljnim zajednicama Višeg Arktika, dok je prisustvo žbunova u dramatičnom opadanju, sa samo par vrsta topola, breza i drugih preostalih vrsta vrba. Topole ipak ostaju važan sastavni deo biljne zajednice, jer zadržavaju snežni pokrivač čak i u najsevernijim predelima. Livade sa barskom mahovinom se nalaze na vlažnim mestima u udubljenjima dolina koje su prethodno bile ispunjene istopljenim snegom. Gorski krajevi su suvlji, i oni se sa povećanjem visine preobražavaju u prave polarne oblasti, jer su zbog smanjene vlage uslovi za razvoj biljnog života izuzetno otežani. Trava je dominantni oblik vegetacije u takvim krajevima.


Prava polarna pustinja može se pronaći u priobalnim krajevima koji gledaju na Arktički okean i u predelima na visinama od nekoliko stotina metara u ekstremno Visokom Arktiku, gde se zemljište nije dovoljno razvilo kako bi podržalo biljni život. Povremeno, u šupljim delovima snežnih naslaga, može se razviti poneka biljka koja uz pomoć vetra može dobiti dovoljnu količinu hranljivih materija. Najčešće su arktičke lale, trske, kamenolomke, i nekoliko vrsta ruža. Arktičke lale i nekoliko drugih vrsta su se adaptirale na predele Visokog Arktika, i sadrže cvetove koji su solarno-tropski (reaguju na sunčeve zrake). Njihovi cvetovi paraboličnog oblika prate dnevno kretanje Sunca, čime se solarna toplota koncentriše na razvoj plodnika, grejući insekte za oplodnju, i ubrzavajući rast embrionih semena.


Arktičkim ekosistemima nedostaje raznovrsnost i bogatstvo vrsta koje karakterišu umerene i tropske ekosisteme. Životinjski i biljni svet brojčano je u opadanju sa povećanjem nadmorske visine, u oba polarna regiona. Od kičmenjaka, arktička tundra je ograničena na sisare i ptice; nema reptila i amfibija. Oko 20 vrsta sisara i nešto više od 100 vrsta ptica naseljavaju Arktik. Većina tih vrsta je dostupna na čitavom prostoru Arktika kao jedinstvena vrsta, ili kao grupa sličnih vrsta; na primer, severnoamerički jelen i domaći i divlji jelen Evroazije pripadaju istoj vrsti, Rangifer tarandus i leminzi Evroazijskog Arktika su bliski rođaci ali različiti od leminga na Grenlandu i Severnoj Americi. Ova sličnost u arktičkoj fauni sisara je rezultat niskog nivoa mora iz Pleistonskog ledenog doba, kada je široka zemljana masa, poznata pod nazivom Beringov Zemljani Most, povezivala današnju Aljasku i Sibir.


Neki arktički sisari – ponajviše biljožderi poput jelena, mošusnih goveda i arktičke lisice, kao i vrste arktičkih zečeva i smeđih leminga – se slabo pojavljuju van oblasti samog Arktika, i ove vrste su u potpunosti prilagođene životu u ovoj polarnoj oblasti. Druge vrste poput zemljanih veverica, volea (vrsta pacova), zemljorovaca, crvenih lisica, hermelina, vukova i smeđih medveda su česte vrste u većini ekosistema, ali se mogu naći i na Arktiku. Nekoliko vrsta iz umerenog klimatskog pojasa je naselilo nizijske krajeve Niskog Arktika. Lososi i zimski zečevi iz Severne Amerike su jedan primer, i njihovo premeštanje u Niži Arktik može biti posledica globalnog zagrevanja i povećanje broja topola i ostalog žbunja, posebno u obalskim predelima.


U predelima Višeg Arktika, iznad 80-og stepena meridijana, koji uključuju Axel Hajberg i Elesmir ostrva u kanadskom Arktiku, severnom delu Grenlanda, kao i severne delove Svalbarda i Franc Jozef zemlje, samo nekoliko vrsta sisara može održati svoju populaciju. U kanadskom delu Višeg Arktika mosušni volovi, severnoamerički jeleni, arktički zečevi i leminzi su jedini biljožderi iz reda sisara, dok su njihovi predatori, vukovi, arktička lisica i lasice takođe zastupljeni. U severnom Grenlandu mogu se naći iste vrste, bez jelena i vukova koji su povremeno nestajali sa biloških mapa ovog predela. U Svalbardu jedino su jeleni i lisice vrste koje su stalno prisutne, a na zemlji Franca Jozefa to je arktička lisica. U celom Višem Arktiku polarni medvedi, čija su glavna hrana morske foke, se povremeno mogu sresti na tlu, gde ženke odgajaju svoje mlade, povremeno se hrane vegetacijom ili su u lovu na druge životinje.


Kopnenih vrsta ptica na Arktiku ima u malom broju, i one uključuju kuropatke, snežne sove, girfalkone i gavrane; ostale vrste ptica su tu samo tokom leta radi reprodukcije i podizanja mladih, i zbog migracije u umerene, tropske ili morske oblasti na jug tokom zime. Iako je sposobnost za let omogućila pticama da nasele izolovane predele Arktika koji su nedostupni sisarima, njihova rasprostranjenost je blisko povezana sa putanjom godišnjih migracija. Ove putanje uglavnom prate priobalne predele kontinenata; neke vrste pređu velike razdaljine preko mora. Na kraju, Sevenoatlantski okean predstavlja barijeru koja onemogućava mešanje vrsta, i stoga je veća sličnost između ptičjih vrsta koje žive na Arktiku i severozapadnom delu Amerike i istočne Evroazije, nego između vrsta nastanjenih u Arktičkom delu Evrope, istočnom delu Severne Amerike i Grenlandu.

Pored ptica koje stalno borave u ovim krajevima, postoje i ptice grabljivice koje se često gnezde na Arktiku, a to su sokolovi, jastrebovi, kratkouhe sove u planinskim područjima, zlatni orlovi u Severnoj Americi, i belorepi orlovi na Grenlandu i Evroaziji.


© 2002-2014. VirtualniGrad.com - PanonSoft d.o.o. Novi Sad
Obavezno pročitajte: Uslovi korišćenja