Dolazak Srba na Balkansko poluostrvo

Podatke o poreklu Hrvata i Srba i njihovom dolasku na Balkansko poluostrvo,osim domaćih hronika sumnjivog porekla i sadržaja donosi još samo vizantijski car Konstantin Porfirogenit u svom delu „O Upravljanju Carstvom“ lat. De administrando imperio pisanog sredinom X veka. Na osnovu podataka i legendi koje iznosi Porfirogenit može se zaključiti da su Srbi i Hrvati sa područija nekadašnje Istočne Nemačke, Poljske i severa Češke stigli na Balkansko poluostrvo tokom vladavine cara Iraklija (610.-641.), preciznije u njenoj drugoj polovini odnosno nakon kombinovane opsade Carigrada 626.godine.

Najverovatnije je Iraklije ponudio Hrvatima da u njegovo ime proteraju Avare iz Dalmacije uz dozvolu da se u njoj potom nasele, što su oni i učinili. Potom su i Srbi, verovatno posle 632.godine kada se srpski knez Dervan pridružio Samovom plemenskom savezu, došli na Balkansko poluostrvo naselivši prostor između grubo povučene linije Skadar-Ras-Valjevo-Šabac na istoku i reka Cetine,Plive i Vrbasa na zapadu.

Naseljavanje Srba na Balkansko poluostrvo i njegov tok ne možemo sa sigurnošću datirati, što zbog nepostojanja preciznih izvora iz tog vremena, tako i zbog činjenice da još uvek nije razrešen problem njihove prapostojbine. Smatra se da je naseljavanje Srba otpočelo nakon propasti opsade Carigrada 626.godine i da se okončalo pre smrti vizantijskog cara Iraklija (610—640) 11.02.641.godine[1].

Bojka ili Bela Srbija je bila oblast u Evropi koja je prema navodima vizantijskog cara Konstantina Porfirogenita (913—959) u spisu „O upravljanju Carstvom“ (lat. De administrando imperio) bila prapostojbina Srba iz koje su oni krenuli na Balkansko poluostrvo. On u svom delu kaže:„Srbi vode poreklo od nekrštenih Srba, nazvanih i Beli, naseljenih sa one strane Turske (Mađarske), u kraju koji se kod njih naziva Bojki (Bojka), gde im je u susedstvu i Franačka, isto kao i velika Hrvatska (jug današnje Poljske i Šleska), ona nekrštena, koja se naziva i Bela. Tamo su dakle ovi Srbi od davnine nastanjeni“. Sam termin Bojka ali i njen tačan položaj do danas nisu razrešeni i na snazi su dve pretpostavke koje je smeštaju:

• zapadno od Bele Hrvatske na prostor severne Češke i Lužice
• istočno od Bele Hrvatske na prostor istočnog Zakarpatja odnosno na severozapadu današnje Ukrajine

Srpske zemlje u srednjem veku

• Neretvljanska oblast (Paganija)
• Zahumlje
• Travunija (sa Konavljem)
• Duklja (Zeta)
• U Zaleđu - Srbija (sa Bosnom)

Najsevernija primorska oblast koju su naselili Srbi bila je Neretvljanska od Cetine do Neretve sa ostrvima Hvar, Brač, Korčula i Mljet. Od Neretve do Dubrovnika prostiralo se Zahumlje, dok se od Dubrovnika do Boka kotorske prostirala Travunija sa Konavljem, dok je najjužnija oblast naseljena Srbima Duklja od Kotora do Bojane. Granicu primorskih oblasti prema unutrašnjosti činila je vododelnica Dunava (odnosno Crnog mora) i Jadranskog mora. U unutrašnjosti se prostirala oblast koju Porfirogenit naziva Srbija koja se prostirala između dolina reka Vrbasa i Ibra i u njenom sastavu nalazi se Bosna.